De regel van 72: je vermogen verdubbelt. En halveert. Tegelijk.

Er is één rekenregel die iedere belegger zou moeten kennen en die de meeste spaarders liever niet horen.

Stel jezelf eens de volgende vraag:

Weet jij hoe lang het duurt voordat je geld zichzelf verdubbeld heeft?

De meeste mensen gokken iets. Paar jaar? Tien jaar? Geen idee eigenlijk. Er is een vuistregel die het antwoord binnen vijf seconden geeft. En diezelfde vuistregel onthult iets wat je bank én de Belastingdienst je liever niet zo helder voorrekenen.

De regel van 72

De formule is simpel: deel 72 door je jaarlijkse rendement, en je weet hoeveel jaar het duurt voordat je geld verdubbeld is.

Bij 7% rendement verdubbelt €100.000 naar €200.000 in tien jaar. Zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Zo werkt samengesteld rendement, de stille motor achter elk serieus vermogen.

Nu de andere kant

Dezelfde regel werkt namelijk ook andersom.

Inflatie is ook een percentage. En inflatie eet koopkracht op, precies zoals rendement koopkracht opbouwt. Deel 72 door het inflatiepercentage, en je weet hoe lang het duurt voordat je geld de helft waard is.

Bij 3% inflatie is €100.000 over 24 jaar nog maar €50.000 waard. In koopkracht. Je ziet het saldo niet veranderen, maar wat je er voor kunt kopen, krimpt elke dag een beetje.

De pijnlijke rekensom voor spaarders

Stel: je hebt €100.000 op een spaarrekening staan. Je bank geeft je 1,5% rente. Dat voelt goed je ziet het groeien. Wat als inflatie 3% is?

Je verliest 1,5% koopkracht per jaar. Niet omdat je iets fout doet, omdat stilstaan achteruitgaan is.

En dan is er nog de Belastingdienst

Want inflatie is niet het enige dat knabbelt aan je vermogen. Box 3 doet dat ook en de mechaniek is subtieler dan de meeste mensen doorhebben.

De Belastingdienst berekent geen belasting over jouw werkelijke winst. Ze hanteren een fictief rendement, een aangenomen percentage per vermogenscategorie. Dat fictieve rendement belast de overheid met 36%.

Voor 2026 zijn de percentages:

Wat betekent dat in de praktijk? Neem je €100.000 aan beleggingen boven de vrijstellingsgrens. De Belastingdienst gaat ervan uit dat je 6,0% rendement maakt, dus €6.000. Daarover betaal je 36% belasting: €2.160 per jaar.

Ongeacht of je dat rendement werkelijk hebt gemaakt. Ongeacht of de markt dat jaar omlaag ging.

Dat is het punt dat mensen vergeten: box 3 belast ongerealiseerde winsten. Je hoeft niets te verkopen. Je hoeft niets te ontvangen. De aanslag komt toch.

De gecombineerde aanslag op je vermogen

Voorbeeld: €100.000 beleggingen, 3% inflatie, 7% bruto rendement (boven vrijstellingsgrens)

Van elke €7.000 rendement houd je, na inflatie en belasting, nog €1.840 over. Minder dan 2% reëel netto op je inleg.

En het effect op rente-op-rente? Aanzienlijk. Elk jaar dat je belasting afdraagt over niet-gerealiseerde winst, wordt een euro die niet verder kan groeien. De Belastingdienst haalt effectief ieder jaar een deel van je samengesteld rendement uit de motor.

Zelfs een goed beleggingsjaar levert je, netto, reëel, minder op dan de bruto-cijfers suggereren. Dat is geen pech. Dat is het systeem.

Wat betekent dit concreet voor jou?

De regel van 72 is geen academische exercitie. Het is een spiegel.

Als zzp'er of ondernemer bouw je jarenlang aan iets. Dat verdient meer dan een spaarrekening die inflatie nauwelijks bijhoudt en een belastingsysteem dat je ook nog eens aanspreekt op rendement dat je soms helemaal niet hebt gemaakt.

Er zijn structuren die dit anders aanpakken. Lijfrente, BV, timing van vermogensopbouw de keuzes die je maakt vóórdat het geld in box 3 terechtkomt, bepalen hoeveel ervan overblijft. Dat is precies waar dit soort beslissingen thuishoort: niet achteraf, maar vooraf.

Wil je weten hoe jouw vermogen er werkelijk voorstaat?

Bij Wakker Vermogen maak ik een compact vermogensplan voor ondernemers die willen weten waar ze staan, en wat ze kunnen doen. Geen product verkoop, geen beleggingsfondsen. Gewoon helder advies van iemand die zelf 18 jaar zzp'er is geweest.

Plan een kennismaking via onderstaande knop dan kijk ik met je mee.

Plan een kennismakingsgesprek

VEELGESTELDE VRAGEN

Wat is de regel van 72 en hoe werkt de berekening?

De regel van 72 is een vuistregel waarmee je snel de verdubbelingstijd van een investering berekent. Je deelt 72 door het jaarlijkse rendement in procenten. Bij 6% rendement duurt het 72 ÷ 6 = 12 jaar voordat je inleg verdubbeld is. De formule werkt ook andersom: deel 72 door het inflatiepercentage en je weet in hoeveel jaar je koopkracht halveert. Bij 3% inflatie is dat 24 jaar.

Hoe snel halveert mijn spaargeld door inflatie?

Dat hangt af van het inflatiepercentage. Bij de huidige inflatie van rond de 3% halveert de koopkracht van je spaargeld in 24 jaar. Zit inflatie structureel op 4%, wat bij geopolitieke onrust zeker niet ondenkbaar is, dan is dat al 18 jaar. Je banksaldo verandert niet, maar wat je er voor kunt kopen wel. Dat onderscheid is precies wat de meeste spaarders missen.

Hoeveel belasting betaal ik in box 3 over mijn beleggingen in 2026?

In 2026 hanteert de Belastingdienst een fictief rendement van 6,0% voor beleggingen en 1,28% voor spaargeld (Dit is voorlopig en wordt begin 2027 definitief vastgesteld). Over dat fictieve rendement betaal je 36% belasting. Op beleggingen komt dat neer op een effectieve belastingdruk van ruim 2,1% op je totale belegde vermogen per jaar, ongeacht of je dat rendement werkelijk hebt behaald. Het heffingsvrij vermogen is in 2026 €59.357 per persoon.

Betaal ik in box 3 belasting over winst die ik nog niet heb ontvangen?

In het huidige stelsel (tot en met 2027) wordt gerekend met een fictief rendement, niet met wat je werkelijk hebt verdiend. In de praktijk betaal je dus belasting ook als jouw werkelijke rendement lager was. Vanaf 2028 wordt dit, als de wet definitief wordt goedgekeurd door de Eerste Kamer, nog explicieter: het nieuwe stelsel belast vermogensaanwas, wat betekent dat ook ongerealiseerde koerswinsten jaarlijks worden belast. Je hoeft niets te verkopen om de aanslag te krijgen.

Wat verandert er in box 3 vanaf 2028?

Vanaf 2028 stapt Nederland over op een stelsel gebaseerd op werkelijk rendement. De hoofdregel wordt vermogensaanwasbelasting: je betaalt jaarlijks 36% belasting over zowel ontvangen inkomsten (rente, dividend, huur) als waardestijgingen, ook als die nog niet zijn gerealiseerd. Voor onroerend goed en bepaalde niet-beursgenoteerde aandelen geldt een vermogenswinstbelasting, waarbij je pas afrekent bij verkoop. Het wetsvoorstel is op 23 mei 2025 naar de Tweede Kamer gestuurd.

Wat is het verschil tussen nominaal en reëel rendement?

Nominaal rendement is het rendement dat je op papier maakt wat je bank of broker je laat zien. Reël rendement is wat er overblijft na aftrek van inflatie. Als je 4% rendement maakt en inflatie is 3%, is je reël rendement slechts 1%. Bereken je daarna ook nog box 3-belasting, dan kan het netto reële resultaat zelfs negatief uitvallen. Nominale cijfers klinken beter. Reële cijfers vertellen de waarheid.

Hoe kan ik als zzp’er of ondernemer mijn vermogen beter beschermen tegen inflatie en box 3?

Er zijn meerdere structuren die vermogen buiten of gedeeltelijk buiten box 3 houden. Lijfrente is volledig aftrekbaar in box 1 en valt niet in box 3 zolang het geld er in zit. Een BV-structuur kan vermogen in de vennootschapsbelasting houden in plaats van in box 3. De timing van wanneer je vermogen opbouwt en in welke vorm, heeft grote invloed op de belastingdruk over tientallen jaren. Dit zijn strategische keuzes die het best vóórdat vermogen in box 3 terechtkomt worden gemaakt.

Wanneer is een BV interessant voor vermogensopbouw als zzp’er?

Ruwweg wordt een BV fiscaal interessant zodra je als zzp’er structureel meer verdient dan je nodig hebt om van te leven en dat overschot wilt laten groeien. Vermogen in een BV valt onder vennootschapsbelasting (19% of 25,8%), niet onder box 3. Zolang je winst in de BV houdt en niet uitkeert, betaal je geen box 3 en geen inkomstenbelasting over dat deel. De exacte break-even hangt af van je omzet, kosten, DGA-salaris en persoonlijke situatie. Een beslissingsscan helpt om dat snel in kaart te brengen.

Boek een kennismaking

Maarten Wolfs is oprichter van Wakker Vermogen en adviseert zzp'ers en DGA's over de BV-beslissing, vermogensopbouw en de fiscale voorbereiding op emigratie. Met 25 jaar ervaring in finance en 18 jaar als zzp'er kent hij het klappen van de zweep, van binnenuit.

Tarieven en grenzen in dit artikel zijn gebaseerd op de vastgestelde wetgeving voor 2026. Dit artikel is informatief van aard en vervangt geen persoonlijk advies. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.